tweede_pijler voor themapagina

Nieuwe pensioenovereenkomst

Het Nederlandse pensioenstelsel behoort tot één van de beste kapitaalgedekte pensioenstelsels ter wereld. Toch is over het pensioenstelsel de laatste jaren discussie ontstaan. Daar liggen meerdere redenen aan ten grondslag. Veel pensioenfondsen kunnen hun ambitie niet (altijd) waarmaken. Er is weinig vertrouwen in het pensioenstelsel. De arbeidsmarkt en de samenleving veranderen snel en worden individueler. Het stelsel is gevoelig voor veranderingen in de rente en dat heeft gevolgen voor zowel ouderen als jongeren. Verder biedt het huidige pensioenstelsel relatief weinig mogelijkheden voor maatwerk en keuzevrijheid.

Toekomstige gepensioneerden worden in steeds grotere mate zelf verantwoordelijk voor hun pensioen, doordat zowel overheid als werkgevers deze verantwoordelijkheid in toenemende mate verschuiven naar de deelnemer. Steeds vaker wordt gesproken over de zelfredzaamheid van de burger. Deze ontwikkeling maakt het belangrijk dat deelnemers inzicht krijgen in hun inkomen na pensionering, de ontwikkeling hiervan na pensionering en de mate waarin dit aansluit op het verwachte uitgavenpatroon. Er is behoefte aan transparantie op dit punt. Om de kwaliteit van het tweede pijler pensioen ook op langere termijn te waarborgen, zijn daarom aanpassingen noodzakelijk, met behoud van de sterke elementen, zoals de collectieve risicodeling en de verplichtstelling.

Inzet Pensioenfederatie

De Pensioenfederatie is van mening dat er grote behoefte is aan een alternatief contract. De ontwikkeling van de dekkingsgraden bij vele fondsen de laatste jaren, het gebrek aan perspectief bij die fondsen om op afzienbare termijn weer te kunnen indexeren, de jaar op jaar onzekerheid of er wel of niet gekort gaat worden; het zijn slechts een paar redenen om nu door te pakken. Daarnaast is er een politieke en maatschappelijke werkelijkheid die maakt dat er stappen moeten worden gezet. Het vertrouwen in het huidige stelsel is laag, de pensioencontracten zijn te weinig transparant en de doorsneesystematiek staat onder grote druk.

Sociale partners en de pensioensector hebben een gezamenlijke verantwoordelijkheid. Het kabinet zal echter ook een bijdrage moeten leveren aan het in stand houden van een goed pensioenstelsel. Naast de verplichtstelling is een eenvoudige en passende fiscale facilitering voor de aanvullende pensioenen cruciaal.

Nieuws en achtergronden

Het kabinet heeft op 8 juli 2016 de Perspectiefnota Toekomst pensioenstelsel uitgebracht. In deze nota pleit het kabinet voor fundamentele aanpassingen van het pensioenstelsel. Daarbij stelt het kabinet dat collectiviteit, solidariteit en verplichtstelling de fundamenten zijn waarop het stelsel is gebouwd en dat dit ook belangrijke uitgangspunten zijn voor de toekomst.

Vanuit die uitgangspunten meent het kabinet dat twee, in de studie van de SER van mei 2016 beschreven, prototypen-contract interessant zijn om verder te verkennen. De twee varianten zijn: het persoonlijke pensioenvermogen met uitgebreide risicodeling en de ambitieovereenkomst met collectieve risicodeling waarin aanspraken worden verdisconteerd op basis van de risicovrije rente. De Pensioenfederatie heeft beide contractvormen onderzocht op financiële, juridisch-fiscale, communicatieve en uitvoeringsaspecten. Beide prototypen zijn ook getest aan de hand van data van tien pensioenfondsen . De hoofdconclusie is dat beide onderzochte contractvarianten, hoewel die wezenlijk van elkaar verschillen, in de praktijk uitvoerbaar blijken. De Pensioenfederatie heeft de onderzoeksrapporten eind november 2016 aangeboden aan de SER. Beide contractvarianten kennen knoppen waaraan kan worden gedraaid om ze te verbeteren. Ook is een synthese denkbaar tussen de beide contractvormen denkbaar. In SER-verband wordt door sociale partners en kroonleden gesproken over de doorontwikkeling van een alternatief contract met als doel het nieuw te vormen kabinet daarover te adviseren. De Pensioenfederatie geeft op verzoek van de SER intensieve technische ondersteuning aan de gesprekspartners. 

Openbare documenten