thema vermogensbeheer (1200-200)

Verantwoord beleggen

Voor deelnemers, maatschappij en politiek is duurzaamheid van pensioenbeleggingen een steeds belangrijker thema. De Pensioenfederatie faciliteert pensioenfondsen die hun beleid voor verantwoord beleggen verder willen verdiepen en daarover afstemming met elkaar zoeken. Daarnaast bevordert de Pensioenfederatie het gezamenlijke overleg met andere maatschappelijke partijen om het beleid voor verantwoord beleggen nog effectiever te maken.

Inzet Pensioenfederatie

De Pensioenfederatie bevordert dat haar leden een beleid voor verantwoord beleggen voeren dat past bij het pensioenfonds en de deelnemers.

De Pensioenfederatie bevordert kennisdeling en samenwerking rond verantwoord beleggen. De agenda voor de komende periode is vastgelegd in de Contouren Agenda Verantwoord Beleggen.

Nieuws en achtergronden

Verantwoord beleggen is een thema dat vaak in het nieuws is. Er zijn voortdurend nieuwe dilemma’s die om beleidsreacties vragen. Met heldere standaarden en definities kunnen pensioenfondsen hun beleid beter vormgeven en aan opdrachtnemers (zoals vermogensbeheerders) meer transparantie over behaalde resultaten vragen. In hun jaarverslag leggen pensioenfondsen onder ander verantwoording af over hun inspanningen op het gebied van verantwoord beleggen. Ook zijn er diverse onderzoeken naar de resultaten van verantwoord beleggen.

Uitgangspunten
Verantwoord beleggen door pensioenfondsen is gebaseerd op twee uitgangspunten die in elkaars verlengde liggen.

  1. Financieel verantwoord beleggen: het realiseren van een optimaal rendement bij een verantwoord risico. Dit is een (wettelijke) kerntaak voor pensioenfondsen.
  2. Maatschappelijk verantwoord beleggen: pensioeninvesteringen dragen bij aan een wereld waarin het goed leven is, voor huidige en toekomstige generaties.

 
De Code Pensioenfondsen en de Pensioenwet
De Code Pensioenfondsen en de Pensioenwet vormen het vertrekpunt voor wat pensioenfondsen minimaal moeten doen met betrekking tot verantwoord beleggen.

De Code is opgesteld door de sector zelf en wettelijk bekrachtigd in 2014. Daarmee zijn pensioenfondsen de enige sector met wettelijk verankerde normen voor verantwoord ondernemen/ verantwoord beleggen. In de Code zijn drie normen voor verantwoord beleggen opgenomen. In de Pensioenwet staat één bepaling, over verslaglegging.

De drie normen van de Code zijn:

  • Bij het bepalen van het beleid houdt het bestuur rekening met de verplichtingen die het fonds is aangegaan en met zijn verantwoordelijkheid ten opzichte van de belanghebbenden om te zorgen voor optimaal rendement bij een aanvaardbaar risico.
  • Het bestuur zorgt voor draagvlak onder belanghebbenden voor de keuzes over verantwoord beleggen.
  • Het bestuur legt zijn overwegingen over verantwoord beleggen vast en zorgt ervoor dat deze beschikbaar zijn voor belanghebbenden.

De bepaling in de Pensioenwet luidt:

  • Een pensioenfonds vermeldt in zijn jaarverslag op welke wijze het beleggingsbeleid rekening houdt met milieu en klimaat, mensenrechten en sociale verhoudingen.

Servicedocument Verantwoord Beleggen (Nederlands- en Engelstalige versie)
De Pensioenfederatie heeft in mei 2016 het Servicedocument Verantwoord Beleggen uitgebracht. Hierin staat hoe pensioenfondsen een visie en een beleid kunnen vormen voor verantwoord beleggen en dit beleid kunnen implementeren, monitoren en evalueren. De Engelstalige versie, het Service Document on Responsible Investment, kan pensioenfondsen ondersteunen bij hun contacten met internationale partijen waarmee zij op het gebied van vermogensbeheer zaken doen.

Standaarden
Pensioenfondsen en hun uitvoerders ontwikkelen standaarden en benchmarks rond verantwoord beleggen en/of zoeken aansluiting bij bestaande initiatieven die passend zijn bij het beleggingsbeleid van het fonds. Een belangrijk samenwerkingsverband is de United Nations Principles for Responsible Investment (UNPRI) dat integratie van  environmental, social en governance-aspecten (ESG) in het beleggingsbeleid bevordert. Alle grote pensioenuitvoerders en de grote pensioenfondsen  onderschrijven deze UNPRI-richtlijnen.
Een ander voorbeeld is de Global Real Estate Sustainability Benchmark (GRESB), een onafhankelijke benchmark die het duurzaamheidsbeleid van vastgoedfondsen en –portefeuilles wereldwijd beoordeelt.

Jaarverslagen
Pensioenfondsen hebben de wettelijke plicht om in het jaarverslag weer te geven op welke wijze hun beleggingsbeleid rekening houdt met milieu en klimaat, mensenrechten en sociale verhoudingen. De vorm hiervan is vrij. Grotere pensioenfondsen met een grote verscheidenheid aan aandelen in ondernemingen kiezen veelal voor een specifiek jaarverslag verantwoord beleggen. Kleinere fondsen, die doorgaans een meer passief beleggingsbeleid voeren, leggen hun verantwoording over verantwoord beleggen veelal af binnen het algemene jaarverslag. De verslagen zijn te vinden op de websites van de pensioenfondsen.

Onderzoeken duurzaam beleggen
De Nederlandsche Bank stelde in september 2016 in het onderzoek Duurzaam beleggen in de Nederlandse pensioensector vast: “In de pensioensector wordt steeds meer duurzaam belegd en die groei zal gezien alle voornemens in de sector verder doorzetten”.
De Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) brengt jaarlijks een onderzoek uit hoe de 50 grootste pensioenfondsen scoren en zich ontwikkelen als verantwoord belegger.
Ook vinden er regelmatig onderzoeken plaats vanuit de VN (UN PRI) en OESO en andere internationale organisaties. Daaruit komt naar voren dat Nederlandse pensioenfondsen en uitvoerders internationaal tot de koplopers behoren met hun beleid voor verantwoord beleggen.
Het jaarlijkse 'Global Climate Index'-onderzoek van het onafhankelijke Asset Owners Disclosure Project beoordeelt de 500 grootste investeerders van de wereld op hun klimaat-risicobeleid. In de 2016-editie van het onderzoek staan de twee grootste Nederlandse pensioenfondsen ABP en PFZW op de plaatsen 4 respectievelijk 18.

(Laatst bijgewerkt november 2016) 

Openbare documenten