tweede_pijler voor themapagina

Pensioen voor alle werkenden

Er zijn op de arbeidsmarkt groepen werkenden die weinig of geen pensioen opbouwen via hun werkgever (de tweede pijler), omdat zij geen of beperkte toegang hebben tot een pensioenregeling bij een pensioenfonds. Omdat de meesten ook niet vrijwillig pensioen opbouwen in de derde pijler, hebben deze werkenden bij pensionering geen of slechts een laag aanvullend pensioen. Deze ontwikkeling vinden de politiek en de sector zorgelijk.

Inzet Pensioenfederatie

De Pensioenfederatie wil een structurele verbetering van de pensioensituatie van werkenden zonder pensioenregeling (witte vlekken, zzp’ers en flexwerkers) door alle werkenden toegang te bieden tot een collectieve pensioenregeling zonder winstoogmerk.

  • De Pensioenfederatie vindt het belangrijk om te voorkomen dat de tweede pijler wordt uitgehold indien deze geen oplossingen biedt voor de verschillende groepen op de arbeidsmarkt, en wil bezien of het tweede pijler pensioen toegankelijker gemaakt kan worden voor iedereen die werkt, ongeacht contractvorm.
  • De Pensioenfederatie kijkt naar bestaande en nieuwe pensioenoplossingen voor deze verschillende groepen werkenden, en betrekt daarbij onder andere de voorstellen die het kabinet doet in het kader van het wetsvoorstel Arbeidsmarkt in Balans, in het bijzonder ten aanzien van payrollwerknemers.
  • Voor zelfstandigen zonder personeel (zzp’ers) wordt bezien of automatische deelname in een (tweede pijler) pensioenregeling met de mogelijkheid tot opt-out een goede manier kan zijn om pensioensparen voor deze groep te bevorderen. Daarbij zal de Pensioenfederatie ook kijken naar de wensen en behoeften van zowel werkgevers, de zzp’ers zelf en pensioenfondsen. 

Pensioenakkoord
Het kabinet en sociale partners hebben gezamenlijk afspraken gemaakt over de vernieuwing van het stelsel van arbeidsvoorwaardelijke pensioenen. De afspraken zijn op hoofdlijnen vastgelegd in een Kamerbrief van 5 juni 2019  en vragen om een nadere uitwerking. Om dat te bewerkstelligen zal het kabinet een stuurgroep instellen, bestaande uit vertegenwoordigers van sociale partners en het kabinet. Pensioenuitvoerders, toezichthouders en onafhankelijke externe deskundigen worden bij deze uitwerking betrokken.

Zzp’ers
Door de voorgenomen wijziging van het pensioencontract wordt het volgens het kabinet makkelijker om zzp’ers tot een collectieve pensioenregeling te laten toetreden. Voor zzp’ers moet het mogelijk worden om zich vrijwillig aan te sluiten bij de pensioenregeling in de sector waarin zij werkzaam zijn of in de onderneming waarvoor zij werken, ook als zij voordien niet als werknemer hebben deelgenomen. Het kabinet gaat verder nog bezien of zzp’ers in de tweede pijler pensioen kunnen gaan opbouwen bij een algemeen pensioenfonds, premiepensioeninstelling of een verzekeraar. Het kabinet adviseert cao-partijen om gezamenlijk met zelfstandigenorganisaties te onderzoeken hoe de pensioenopbouw van zelfstandigen verbeterd kan worden.

Beperken witte vlek
Minister Koolmees gaat voorts aan de Stichting van de Arbeid vragen om oplossingsrichtingen om de omvang van de witte vlek te doen afnemen: bijvoorbeeld het stimuleren van afspraken binnen sectoren waar momenteel geen afspraken zijn gemaakt over een pensioenregeling, zodat meer werknemers pensioen gaan opbouwen. Ook worden hierbij de uitkomsten van de onderzoeken naar de wijziging van de wachttijd in de pensioenregeling van de uitzendsector meegenomen.

Experimenten
Het Nederlandse pensioenstelsel is uniek in de wereld en van waarde voor een goede oudedagsvoorziening. Daar dienen alle werkenden profijt van te kunnen hebben! We zien een enorme toename van het aantal zelfstandigen in sectoren zoals bouw, cultuur en horeca. Zzp’ers die lang niet altijd zelfstandig kunnen voorzien in pensioensparen.

De Pensioenfederatie heeft afgelopen periode samen met enkele pensioenfondsen een mogelijke regeling uitgewerkt en in kaart gebracht in hoeverre er behoefte is bij pensioenfondsen om te experimenteren met een dergelijke automatic enrolment met opt-out-regeling voor zelfstandigen. Die behoefte blijkt er te zijn en enkele pensioenfondsen hebben daartoe een voorstel uitgewerkt dat varieert van opt-out tot een opt-in. Daarmee kunnen de pensioenfondsen met beide varianten ervaringen opdoen en bezien wat uitvoerbaar is, onder welke voorwaarden en met welke resultaten zonder afbreuk te doen aan de bestaande verplichtstelling voor werkenden in de tweede pijler.

Nieuws en achtergronden

Het kabinet heeft in oktober 2019 laten weten dat het de bottom up initiatieven vanuit de pensioensector steunt om ervaring op te doen met pensioensparen voor zelfstandigen binnen de tweede pijler. Er wordt door de minister van SZW gewerkt aan wetgeving om die experimenteerruimte voor pensioenfondsen uiterlijk per 1 juli 2021 mogelijk te maken.

Op 23 januari 2020 presenteerde de commissie Regulering van Werk haar eindrapport. De commissie Regulering van Werk constateert dat niet alle werkenden erin slagen om tijdens hun werkzame leven voldoende middelen opzij te zetten voor hun oude dag. De huidige regels laten teveel ruimte voor concurrentie op pensioen gerelateerde arbeidskosten en uitsluiting van pensioensparen in de tweede pijler betekent bovendien dat zelfstandigen op zichzelf aangewezen zijn. Het effect is dat een deel van de werkenden niet of minder spaart voor aanvullend pensioen. De Pensioenfederatie onderschrijft de oproep van de commissie Regulering van Werk om ervoor te zorgen dat alle werkenden de mogelijkheid krijgen om te sparen voor het aanvullend pensioen, zodat het straks goed geregeld is. Deze conclusies onderschrijven de behoefte van pensioenfondsen om binnen enkele specifieke sectoren te kunnen experimenten met pensioensparen voor zelfstandigen binnen de tweede pijler.

Openbare documenten