Verantwoord beleggen

Verantwoord beleggen is een thema dat vaak in het nieuws is. Er zijn voortdurend nieuwe dilemma’s die om beleidsreacties vragen. De Pensioenfederatie heeft een servicedocument Verantwoord Beleggen opgesteld. Hiermee kunnen pensioenfondsen hun beleid en rapportage daarover in jaarverslagen beter vormgeven. Ook kunnen zij zo meer transparantie over behaalde resultaten vragen aan opdrachtnemers zoals vermogensbeheerders.

Inzet Pensioenfederatie

De Pensioenfederatie bevordert dat haar leden een beleid voor verantwoord beleggen voeren dat past bij het pensioenfonds en de deelnemers. Ook bevordert de Pensioenfederatie kennisdeling en samenwerking rond verantwoord beleggen. De agenda voor de komende periode staat in de Contouren Agenda Verantwoord Beleggen.

In 2017 zijn de pensioenfondsen, vertegenwoordigd door de Pensioenfederatie en enkele leden, gestart met de besprekingen over een convenant voor Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen (IMVO). De SER faciliteert de besprekingen met ngo’s (niet-gouvernementele organisatie), vakbonden en overheid. Het streven is om voor het eind van 2018 een IMVO-convenant te hebben dat toepasbaar is voor alle pensioenfondsen.

Servicedocument Verantwoord Beleggen

De Pensioenfederatie heeft in mei 2016 een servicedocument uitgebracht zowel in het Nederlands als in het Engels:

Hierin staat hoe pensioenfondsen een visie en een beleid kunnen vormen voor verantwoord beleggen. Ook helpt het document pensioenfondsen beleid te implementeren, monitoren en evalueren. De Engelstalige versie kan pensioenfondsen ondersteunen bij hun contacten met internationale partijen waarmee zij op het gebied van vermogensbeheer zaken doen.

Standaarden als hulpmiddel bij verantwoord beleggen

Pensioenfondsen en hun uitvoerders ontwikkelen standaarden en benchmarks rond verantwoord beleggen en/of zoeken aansluiting bij bestaande initiatieven die passend zijn bij het beleggingsbeleid van het pensioenfonds. Enkele veelgebruikte en belangrijke standaarden zijn de volgende:

  • United Nations Principles for Responsible Investing (UNPRI)

    Alle grote pensioenuitvoerders en veel pensioenfondsen onderschrijven de UNPRI-principes. De UNPRI-principes bevorderen integratie van ESG (Environmental, Social, Governance) aspecten in het beleggingsbeleid van pensioenfondsen. De Nederlandse pensioenfondsen ABP en PFZW stonden mede aan de wieg van de UNPRI.

    De UNPRI principes luiden:

    1. We will incorporate ESG issues into investment analysis and decision-making processes.
    2. We will be active owners and incorporate ESG issues into our ownership policies and practices.
    3. We will seek appropriate disclosure on ESG issues by the entities in which we invest.
    4. We will promote acceptance and implementation of the Principles within the investment industry.
    5. We will work together to enhance our effectiveness in implementing the Principles.
    6. We will each report on our activities and progress towards implementing the Principles.
  • Global Real Estate Sustainability benchmark (GRESB)

    De GRESB onderzoekt de toepassing van ESG in vastgoed investeringen. Daarmee geeft GRESB handvatten die door pensioenfondsen gebruikt kunnen worden bij het onderzoeken van hun vastgoed investeringen.

    GRESB is ontstaan door samenwerking tussen de grootste pensioenfondsen (o.a. ABP en PFZW) wereldwijd en de universiteiten van Maastricht en Californië Berkeley.

  • United Nations Global Compact (UNGC)

    De UNGC kent 10 principes. Door de 10 principes te integreren in hun bedrijfsvoering nemen bedrijven hun verantwoordelijkheid voor mens en planeet en zorgen daarmee voor langetermijn waardecreatie. De principes gaan over mensenrechten, arbeid, milieu en anti-corruptie. 

  • ICGN Global Governance Principles

    Het International Corporate Governance Network (ICGN) heeft de Global Governance Principles (GGP) ontwikkeld als primaire standaard voor goed bestuurde bedrijven. De GGP geven bestuurders handvatten hoe zij succesvolle bedrijven kunnen creëren, en daarmee duurzame waardecreatie voor investeerders op een manier die rekening houdt met andere stakeholders. De GGP worden regelmatig herzien om te zorgen dat ze blijven aansluiten bij toezicht- en marktontwikkelingen.

    De GGP moeten in samenhang met de ICGN Global Stewardship Principles (GSP) gelezen worden. Deze benoemt best practices rondom de plichten, het beleid en processen van investeerder, governance en stewardship. Beide documenten samen versterken de positie van ICGN die stelt dat bedrijven en investeerders een gezamenlijke verantwoordelijkheid dragen tot het behouden en verbeteren van lange termijn waarde van bedrijven, en daarmee bijdragen aan duurzame kapitaalmarkten en sociaal welzijn.

  • Corporate Human Rights Benchmark

    De Corporate Human Rights Benchmark (CHRB) is gelanceerd in 2013 op initiatief van investeerders (o.a. APG), mensenrechtenorganisaties, en benchmarking organisaties. Deze jaarlijkse benchmark vergelijkt de grootste bedrijven op beleid, processen en uitvoering van hun mensenrechtenbeleid. Ook wordt onderzocht hoe bedrijven reageren op beschuldigingen van misstanden.
    Investeerders kunnen deze benchmark gebruiken in de analyse van de bedrijven waarin ze investeren.  

In juli 2018 hebben pensioenfondsen, verzekeraars en vermogensbeheerders de eerste Nederlandse Stewardship Code vastgesteld. Zij benadrukken hiermee het belang van betrokken en verantwoord aandeelhouderschap en de rol die institutionele beleggers spelen bij het bevorderen van langetermijnwaardecreateis van de Nederlandse beursondernemingen waarin ze beleggen. Meer informatie over de Nederlandse Stewardship Code is te vinden op de site van Eumedion.


Onderzoeken naar duurzaam beleggen bij pensioenfondsen

Er vinden regelmatig onderzoeken plaats naar duurzaam beleggen door pensioenfondsen. De onderzoeken stellen pensioenfondsen en geïnteresseerden in staat te bepalen hoeveel pensioenfondsen doen op het gebied van duurzaam beleggen. Enkele van de onderzoeken zijn:

  • DNB onderzoek “Duurzaam beleggen in de Nederlandse Pensioensector”

    De Nederlandsche Bank stelde in september 2016 in het onderzoek Duurzaam beleggen in de Nederlandse pensioensector vast: “In de pensioensector wordt steeds meer duurzaam belegd en die groei zal gezien alle voornemens in de sector verder doorzetten”. DNB heeft ook een Engelstalige versie van het onderzoek beschikbaar: Sustainable investment in the Dutch pension sector.

  • VBDO Benchmark Pensioenfondsen

    De Vereniging van Beleggers voor Duurzame Ontwikkeling (VBDO) brengt sinds 2006 jaarlijks een onderzoek uit hoe de 50 grootste pensioenfondsen scoren en zich ontwikkelen als verantwoord belegger. De VBDO Benchmark Pensioenfondsen laat zien dat de trend richting een groeiende verantwoorde beleggingsportefeuille doorzet. Pensioenfondsen nemen steeds vaker milieu- en sociale criteria mee in hun beleggingsanalyse en zijn hier ook steeds transparanter over. VBDO ziet echter ook dat nog veel fondsen geen doelstellingen hebben op duurzaamheidsbeleid.

  • Global Climate Index

    Het jaarlijkse 'Global Climate Index'-onderzoek van het onafhankelijke Asset Owners Disclosure Project beoordeelt de 500 grootste investeerders van de wereld op hun klimaat-risicobeleid. In de 2017-editie van het onderzoek staan de twee grootste Nederlandse pensioenfondsen ABP en PFZW op de plaatsen 5 en 6. In de top-25 zijn ook de pensioenfondsen BPL en Unilever te vinden (op plaats 21 en 22).

  • Overige onderzoeken

    Regelmatig vinden er onderzoeken plaats vanuit de UNPRI en de OESO en andere internationale organisaties. Daaruit komt naar voren dat Nederlandse pensioenfondsen en uitvoerders internationaal tot de koplopers behoren met hun beleid voor verantwoord beleggen.

Openbare documenten