Europa themapagina

Europees beleid verantwoord beleggen

De EU wil dat de financiële sector bijdraagt aan het voorkomen van klimaatverandering en het verduurzamen van de economie in het algemeen. Pensioenfondsen spelen daarbij een grote rol en zullen moeten voldoen aan nieuwe Europese informatieverplichtingen. Europees beleid kan pensioenfondsen ook helpen bij hun ambities op dit vlak, door middel van duidelijkere informatie over de duurzaamheidsaspecten van bedrijven en financiële producten.

In september 2019 publiceerde de Pensioenfederatie een position paper voor een duurzame financiële agenda voor de nieuwe Europese Commissie. Hier vindt u het document.

  • Europees Actieplan

    In maart 2018 publiceerde de Europese Commissie een actieplan voor de financiering van een duurzame economie. Het actieplan is gebaseerd op aanbevelingen van een High Level Expert Group die in januari 2018 haar bericht heeft uitgebracht.

    De Europese Commissie stelde de volgende concrete acties voor, die ook voor pensioenfondsen relevant zijn:

    • Uitwerken van een gezamenlijke taal (Taxonomie) voor duurzame activiteiten en vaststellen op welke gebieden duurzame investeringen het meest effect hebben.
    • Aanpassen van de transparantievereisten voor ESG-elementen van benchmarks en het creëren van een nieuw EU-label voor klimaatbenchmarks.
    • Creëren van labels voor groene financiële producten.
    • Verhelderen van plichten van institutionele beleggers en asset managers.
    • Bevorderen van investeringen in duurzame projecten, mede door uitgebreidere informatie voor investeerders over ESG-aspecten.
    • Onderzoeken van voorkeuren van deelnemers, dialoog met deelnemers over beleggingsbeleid.
    • Vergroten van transparantie in duurzaamheidsrapportages.
    • Bevorderen van lange termijnvisie in kapitaalmarkten. 

    Inmiddels zijn een groot aantal van deze acties al vertaald naar wetgeving of rapporten. Het is de verwachting dat de Europese Commissie in 2020 met een nieuw actieplan zal komen, in de context van de European Green Deal.

    Inzet Pensioenfederatie

    De Pensioenfederatie ondersteunt de plannen van de Europese Commissie die erop zijn gericht dat investeringen bijdragen aan een duurzame economie. In die ambitie zijn pensioenfondsen belangrijke partners voor de Europese Commissie. Andersom werkt het ook; pensioenfondsen willen een goed pensioen realiseren voor hun deelnemers en hebben baat bij een financieel systeem dat is gericht op duurzaamheid.

    Op nationaal niveau lopen ook verschillende initiatieven, bijvoorbeeld het convenant Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Beleggen van de pensioenfondsen en het Commitment van de financiële sector aan het Klimaatakkoord.

    Openbare documenten

    Dutch pension sector’s view on financing sustainable growth
    Vragenlijst High Level Expert Group on Sustainable Finance
    Slotbericht High Level Expert Group on Sustainable Finance
    Actieplan Europese Commissie

     

  • Taxonomie

    In mei 2018 heeft de Europese Commissie een voorstel gedaan voor de zogenaamde Taxonomie. Dit is een classificatiesysteem om te bepalen welke economische activiteiten daadwerkelijk als duurzaam mogen worden aangemerkt. Doel van het voorstel is het tegengaan van 'greenwashing', waarbij financiële producten als duurzaam worden aangeboden terwijl het niet duidelijk is of de onderliggende investeringen daadwerkelijk naar duurzame activiteiten gaan. Het voorstel richt zich enkel op het milieu en, in eerste instantie, met name op klimaatveranderingen. Andere milieudoelstellingen, zoals recycling en biodiversiteit, worden later uitgewerkt.

    De Taxonomie bestaat uit eisen waaraan economische activiteiten moeten voldoen om als 'groen' aangemerkt te mogen worden, bijvoorbeeld de productie van auto’s met zeer lage of geen CO2-emissies. Daarnaast moeten ze ook aan bepaalde sociale minimumnormen voldoen. Per bedrijf in de portefeuille van een financieel product of pensioenfonds kan dan bepaald worden in hoeverre de omzet behaald wordt uit 'groene' activiteiten, hetgeen vervolgens weer vertaald kan worden naar portefeuilleniveau. Om dit verder uit te werken, heeft de Europese Commissie een technische werkgroep ingericht waar een vertegenwoordiger vanuit de Nederlandse pensioensector plaatsneemt.

    In december 2019 werd een principeakkoord bereikt over de verordening. Dat legt de brede kaders en wettelijke basis vast, maar ook hoe en door wie de Taxonomie gebruikt moet worden. Zodra deze verordening officieel is geaccordeerd, kan de Commissie op basis van het advies van de technische werkgroep de daadwerkelijke Taxonomie aannemen. De technische werkgroep heeft ook al een 'user guide' gepubliceerd.

    Inzet Pensioenfederatie

    De Pensioenfederatie ondersteunt de Taxonomie, omdat deze kan helpen om de duurzaamheidsaspecten van investeringen te vergelijken. De Taxonomie dient gebaseerd te zijn op wetenschappelijke inzichten en zo ingericht te worden dat hij praktisch toepasbaar is voor investeerders. Het is wel belangrijk om in acht te nemen dat de Taxonomie zich enkel richt op het milieu, terwijl Nederlandse pensioenfondsen ook oog hebben voor sociale duurzaamheid. De Taxonomie is daarmee een nuttig instrument, maar zou niet moeten leiden tot de perceptie dat enkel duurzaamheid op milieugebied relevant is.

    Het principeakkoord bepaalt dat financiële producten die als 'duurzaam' aangeboden worden, moeten rapporteren welk percentage van hun portefeuille volgens de Taxonomie als 'groen' aangemerkt mag worden. Aangezien veel Nederlandse pensioenfondsen beleid hebben op het gebied van verantwoord beleggen, maakt de Taxonomie-verordening niet geheel expliciet of deze verplichting ook geldt voor de sector. De Pensioenfederatie is van mening dat er ruimte moet blijven voor fondsen om zelf te bepalen of zij de Taxonomie willen toepassen of niet, afhankelijk van het duurzaamheidsbeleid dat ze voeren. Het toepassen van de Taxonomie zal immers ook kosten met zich meebrengen. Het is in deze context wel goed dat de Verordening bepaalt dat bedrijven zelf moeten gaan rapporteren, welk gedeelte van hun omzet of hun kapitaalinvesteringen onder de Taxonomie vallen.

  • Informatieverplichtingen (Disclosures Regulation)

    Sinds december 2019 geldt er een nieuwe Europese verordening met informatieverplichtingen over duurzame beleggingen. Tot op zekere hoogte voldoen Nederlandse pensioenfondsen al aan de verplichtingen vanwege de vereisten in de Pensioenwet en IORP II. Er zijn echter ook enkele nieuwe informatieverplichtingen. De belangrijkste regels zijn:

    • Financiële instellingen (waaronder pensioenfondsen) moeten informatie verstrekken over hoe ze duurzaamheidsrisico’s integreren in investeringsbeslissingen (al onderdeel van IORP II).
    • Ze moeten rapporteren wat de rol van duurzaamheid is in beloningsbeleid (nieuw).
    • Partijen die impact van investeringen op milieu en samenleving meewegen, moeten rapporteren hoe ze dat doen. Er komt nog gedetailleerdere regelgeving (regulatory technical standard) die deze verplichting verder invult.

    De informatieverplichtingen gelden vanaf maart 2021.

    Inzet Pensioenfederatie

    Nederlandse pensioenfondsen zijn al transparant over de rol van duurzaamheidsfactoren in hun investeringsbeleid. Fondsen die deelnemen aan het IVMB-convenant en in die context kijken naar de impact van hun investeringen, communiceren hier ook over. Daarmee voldoet de sector in grote lijnen al aan de verplichtingen. Het is verder ook welkom dat van andere financiële partijen, zoals vermogensbeheerders, dezelfde transparantie wordt vereist.

    De Europese toezichthouders moeten nog wel gedetailleerde regelgeving ontwikkelen over hoe er precies gecommuniceerd moet worden. De Pensioenfederatie pleit ervoor fondsen vrijheid en flexibiliteit te geven om te communiceren op een manier die aansluit bij het gekozen verantwoord beleggingsbeleid.

    Daarnaast verwelkomt de Pensioenfederatie dat er niet gekozen is om de regels voor pensioenfondsen te implementeren via gedelegeerde handelingen in IORP II, zoals de Europese Commissie had voorgesteld. Gezien de diversiteit in het Europese pensioenlandschap vinden wij dat een zulk harmoniserend wetgevend instrument geen plaats moet krijgen in de Europese pensioenwetgeving. Wij zijn blij dat het Europees Parlement en de Raad die mening met ons delen.

  • The European Green Deal

    Op 11 december 2019 presenteerde de Europese Commissie haar plannen voor de Europese Green Deal om de aanpak van het klimaatprobleem op te schalen en milieuvervuiling in bredere zin aan te pakken.

    Enkele hoofdoelstellingen zijn:

    • Europa moet tegen 2050 klimaatneutraal worden.
    • Tegen 2030 moet een CO2-reductie van tenminste 50% tot mogelijk 55% gehaald worden. Een groot aantal richtlijnen en verordeningen zal worden herzien om deze ambitie waar te maken.
    • Er moeten een effectievere prijs voor CO2 komen door meer sectoren binnen het Emission Trading System te brengen en de gratis emissierechten voor huidige sectoren te verminderen.
    • Belastingen moeten ‘groener’ worden en er moet een Carbon Adjustment Tax komen voor enkele CO2-intensieve sectoren buiten de EU, om te voorkomen dat economische activiteit zich verplaatst naar landen met een minder streng klimaatbeleid.
    • Er komt een nieuwe industriële strategie voor de circulaire economie.
    • De EU zal ook sectorspecifieke maatregelen voorstellen voor o.a. voertuigen, land- en tuinbouw, en de chemische industrie.

    Voor de financiële sector is er ook een aantal relevante voorstellen:

    • Er komt een Europees duurzaam investeringsplan dat voor een pijplijn van groene investeringsmogelijkheden moet zorgen.
    • Het Non-Financial Reporting Directive (NFRD) zal herzien worden zodat er meer ESG informatie beschikbaar komt.
    • Europese regels voor corporate governance moeten kortetermijndenken in bedrijven tegen gaan.
    • De Commissie wil de ontwikkeling van accountingstandaarden voor natuurlijk kapitaal ondersteunen.
    • Er komt een Europese green bond standaard.
    • De Commissie gaat onderzoeken of de kapitaaleisen van banken en verzekeraars voor groene investeringen aangepast moeten worden.

    Inzet Pensioenfederatie

    De Pensioenfederatie verwelkomt het ambitieniveau van de European Green Deal. Voor langetermijninvesteerders zoals pensioenfondsen is het belangrijk dat er een duidelijk en stabiel beleid gevoerd wordt. Het is dus belangrijk om deze maatregelen in bindende wetgeving om te zetten. Een effectievere CO2-prijs kan investeringen in klimaatvriendelijke economische activiteiten stimuleren.

    Om betere investeringsbeslissingen te kunnen maken, is het ook van cruciaal belang dat relevante niet-financiële informatie over bedrijven op betrouwbare en vergelijkbare manier beschikbaar gemaakt wordt. Een herziening van de NFRD is daarom zeer gewenst.

    De Pensioenfederatie kijkt uit naar de verdere uitwerking van de European Green Deal en zal waar nodig in gesprek gaan met Europese beleidsmakers om er voor te zorgen dat pensioenfondsen optimaal kunnen bijdragen aan de verduurzaming van de economie.