pensioenuitvoering uitsnede 1920 - 320

Waardeoverdracht

Pensioenuitvoerders kunnen met verschillende vormen van waardeoverdracht te maken krijgen: individuele waardeoverdracht op verzoek van een deelnemer, internationale waardeoverdracht, automatische waardeoverdracht van kleine pensioenen op initiatief van een pensioenuitvoerder en collectieve waardeoverdracht.

  • Individuele waardeoverdracht op verzoek van een deelnemer

    Deelnemers kunnen een verzoek doen tot individuele waardeoverdracht, bijvoorbeeld in verband met een baanwisseling. Het pensioenfonds kan hier alleen aan meewerken als de dekkingsgraad 100% of hoger is.

    Ieder jaar in november stelt de Pensioenfederatie de waardeoverdrachtfactoren vast voor het komende jaar. Met deze factoren kunnen pensioenuitvoerders individuele waardeoverdrachten uitvoeren.

    Aangezien de pensioenrichtleeftijd per 1 januari 2018 naar 68 jaar is gestegen, zijn er naast de factoren op leeftijd 65 en 67, ook factoren beschikbaar op leeftijd 68. In 2018 zal in overleg met SZW worden nagegaan of het wenselijk is om per 1 januari 2019 de voorgeschreven periodesterftetafel aan te passen en zal worden getoetst of de partnerfrequenties nog actueel zijn.

    Klik hier voor excel-documenten van de waardeoverdrachtfactoren.

  • Internationale waardeoverdracht

    Deelnemers die naar het buitenland verhuizen of vanuit het buitenland naar Nederland komen, kunnen in bepaalde situaties verzoeken om hun opgebouwde pensioen over te dragen van of naar het buitenland. In de Pensioenwet is sinds 1 januari 2007 een aantal bepalingen opgenomen op het gebied van internationale individuele waardeoverdracht. Een aantal van deze bepalingen legt aan de pensioenuitvoerder verplichtingen op. Zo is de pensioenuitvoerder in sommige situaties verplicht om mee te werken aan een internationale waardeoverdracht op verzoek van een deelnemer en dient de pensioenuitvoerder zelf te beoordelen of aan de wettelijke voorwaarden wordt voldaan. In andere situaties is er een bevoegdheid om al dan niet mee te werken; ook in die situaties gelden wettelijke voorwaarden. De pensioenuitvoerder heeft een eigen verantwoordelijkheid op het gebied van internationale waardeoverdracht.

    De pensioenkoepels hebben in 2012 samen met een aantal pensioenuitvoerders de Handleiding en Modelvragenlijsten Internationale waardeoverdrachten opgesteld. Doelstelling van de Handleiding en modelvragenlijsten is het vergroten van de praktische uitvoerbaarheid van een internationale waardeoverdracht en het vereenvoudigen van de inhoudelijke (juridische) beoordeling.

  • Automatische waardeoverdracht kleine pensioenen

    Per 1 maart 2018 is de Wet waardeoverdracht klein pensioen (hierna: de wet) van kracht geworden. Op 21 november 2017 heeft de Tweede Kamer met grote meerderheid ingestemd met het wetsvoorstel en de Eerste Kamer heeft het wetsvoorstel op 12 december 2017 als hamerstuk afgedaan. Zowel de Pensioenfederatie als het Verbond van Verzekeraars waren nauw betrokken bij de totstandkoming van deze wet, die regelt dat kleine pensioenen worden samengevoegd tot één groter pensioen. Zo behouden werknemers met (meerdere) kleine pensioenen hun aanspraak voor een goede oudedagsvoorziening.

    Belangrijkste onderwerpen van de wet
    In de wet wordt het recht van de pensioenuitvoerder op tussentijdse afkoop vervangen door een recht op automatische waardeoverdracht. Door deze wetswijziging wordt het voor pensioenuitvoerders eenvoudiger om kleine pensioenen samen te voegen. Een klein pensioen (in 2018: minder dan 474,11 euro bruto per jaar) wordt dan niet langer afgekocht, maar gaat over naar de volgende pensioenuitvoerder. Verder regelt de wet dat hele kleine pensioenen (maximaal 2 euro bruto per jaar) van rechtswege vervallen. Tot slot wordt in de wet verduidelijkt onder welke voorwaarden een pensioenuitvoerder eenzijdig al opgebouwde pensioenaanspraken naar een hogere pensioenleeftijd mag omzetten.

    Inwerkingtreding diverse onderdelen van de wet
    De wet is op 22 december 2017 gepubliceerd in het Staatsblad. Het inwerkingtredingsbesluit is op 16 februari 2018 gepubliceerd. Daarin is bepaald dat de wet per 1 maart 2018 in werking treedt. Bepaalde onderdelen van de wet treden echter later in werking. Hieronder een overzicht van de belangrijkste onderdelen van de wet:

    1 maart 2018:

    Wettelijke omzettingsmogelijkheid naar één pensioenrichtleeftijd zonder bezwaarmogelijkheid

    1 januari 2019:

    Laten vervallen van de hele kleine aanspraken (≤ 2 euro bruto per jaar)

    1 januari 2019:

    Recht op automatische waardeoverdracht van kleine pensioenen ontstaan na 1 januari 2018 (vervangt het recht op tussentijdse afkoop)

    1 januari 2020:

    Recht op automatische waardeoverdracht van kleine pensioenen ontstaan vóór 1 januari 2018

    Inzet Pensioenfederatie
    De Pensioenfederatie ondersteunt het voorstel om automatische waardeoverdracht van kleine pensioenen mogelijk te maken als alternatief voor het afkopen ervan. Van groot belang is echter dat deze automatische waardeoverdracht eenvoudig, effectief en zo goedkoop mogelijk kan worden uitgevoerd.

    In onze reactie op de internetconsultatie van de amvb waardeoverdracht klein pensioen, hebben wij daarom aandacht gevraagd voor enkele aspecten die de uitvoering verder kunnen vereenvoudigen en onnodige uitvoeringskosten kunnen voorkomen. Uit de concept amvb zoals die op 13 november 2017 naar de Tweede Kamer is gestuurd, blijkt dat onze aandachtspunten zijn verwerkt.

    De Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars hebben een gezamenlijke werkgroep opgericht die zich over twee onderwerpen buigt:

    • het inrichten van het structurele proces van waardeoverdracht van nieuwe kleine pensioenen; en
    • het uitwerken van een projectmatige aanpak voor een efficiënte en beheerste wijze van de overdracht van reeds bestaande kleine pensioenen.
    • Het resultaat van het eerste punt heeft geresulteerd in een Servicedocument Toelichting op de Wet waardeoverdracht klein pensioen en sectorbrede richtlijnen voor de automatische overdracht. Doel van het document is om alle pensioenuitvoerders inzicht te geven in de wijze waarop uitvoering kan worden gegeven aan de automatische waardeoverdracht van de kleine pensioenen en aan het laten vervallen van de hele kleine pensioenen. Voor een goede werking van het proces van de automatische waardeoverdrachten is het van belang dat alle pensioenuitvoerders een zelfde proces volgen. Daarom wordt dit document ter beschikking gesteld aan alle pensioenuitvoerders (lid of geen lid) via de websites van de Pensioenfederatie en het Verbond van Verzekeraars. Naast het servicedocument wordt ook antwoord gegeven op veel gestelde vragen (Q&A). 
  • Collectieve waardeoverdracht

    Werkgevers kunnen een verzoek doen tot collectieve waardeoverdracht, als zij van pensioenuitvoerder wisselen. Ook als het pensioenfonds wordt opgeheven, vindt er ook waardeoverdracht plaats naar een andere pensioenuitvoerder.

    Daarnaast bestaat ook een zogenaamde interne collectieve waardeoverdracht. In de Wet waardeoverdracht klein pensioen is geregeld dat onder welke voorwaarden een pensioenuitvoerder bij stijging van de fiscale pensioenleeftijd al opgebouwde pensioenaanspraken zonder instemming van deelnemers mag omzetten naar één pensioenleeftijd.

Nieuws en achtergronden

Onderzoek CBS naar kleine pensioenen
Zeven pensioenfondsen hebben begin 2016 samen met het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) cijfers verzameld over de kleine pensioenaanspraken. Hieruit blijkt dat het om substantiële aantallen aanspraken en deelnemers gaat. De zeven pensioenfondsen hebben meer dan 100.000 aanspraken van minder dan 1 euro in de boeken staan, en 650.000 aanspraken van minder dan 10 euro. Meer dan 500.000 deelnemers hebben bij twee of meer pensioenfondsen een pensioenaanspraak staan. In veel gevallen gaat het om aanspraken onder de afkoopgrens. Het wetsvoorstel waardeoverdracht klein pensioen kan ervoor zorgen dat ook deze kleine pensioenbedragen behouden blijven voor pensioenuitkering.

Overheidscampagne behoud hele kleine aanspraken
Bij de behandeling van het wetsvoorstel waardeoverdracht klein pensioen in de Tweede Kamer heeft minister Koolmees toegezegd dat er een eenmalige opschoonactie komt voor de hele kleine pensioenen die (zijn) ontstaan vóór 1 januari 2019. Hele kleine pensioenen zijn pensioenen van maximaal 2 euro bruto per jaar. Deelnemers kunnen in 2018 alsnog gebruik maken van hun mogelijkheid van waardeoverdracht en pensioenuitvoerders van hun recht op afkoop. Zo kan een deelnemer het vervallen van de hele kleine aanspraak voorkomen. De minister heeft aangegeven dat de Rijksoverheid en pensioenuitvoerders deelnemers hierop kunnen wijzen.

Met het ministerie van SZW heeft overleg plaatsgevonden over de uitvoering van deze toezegging. Het ministerie zal informatie publiceren op rijksoverheid.nl en de oproep aan deelnemers onder de aandacht brengen via social media en via een persbericht. In de week van 18 juni 2018 zal de overheid voor het eerst de publiciteit zoeken en vervolgens in september en november nogmaals. Deelnemers worden opgeroepen bij mijnpensioenoverzicht.nl na te gaan of zij een heel klein pensioen hebben en, zo ja, contact te zoeken met de pensioenuitvoerder.